Spiral Dinamikler

Spiral Dinamikler; Psikoloji, Sosyoloji, Tarih, Antropoloji, Siyaset Bilimi, Felsefe, Biyoloji, Sistem Bilimleri, Karmaşıklık Bilimleri ve Kaos Teorisi gibi farklı disiplinler arasında köprü kuran bütüncül ve senteze dayalı bir modeldir.

Spiral Dinamikler Modeli; sistem bilimlerini kullanarak hayatımızdaki, toplumlardaki, kültürlerdeki ve insanlardaki değişim, gelişim ve karmaşıklığı açıklamaya çalışmaktadır. Bunu yaparken de insanlardaki ve toplumdaki değer sistemlerini, inançları, kimlikleri, kolektif bilinci esas almaktadır.

Psikoloji Profesörü Clare Graves’in çalışmalarını genişleten Dr. Don Beck, son 30 yıldır Spiral Dinamikler modelini oluşturmak, geliştirmek ve uygulamakla uğraşan kişilerden biridir. Dr. Beck, Tony Blair’den Bill Clinton’a, Uzakdoğu’dan Chicago eyaletine, Dünya Bankası’ndan Afganistan’a pek çok alanda farklı kişi ve kurumlara danışmanlık yapmıştır. Enerji, bankacılık, havayolları sektörlerine ve hükümetlere yol göstericilik yapmıştır. Dr. Beck aynı zamanda Güney Afrika’nın barış ortamına ve demokrasiye geçiş sürecinde de merkezi bir rol üstlenmiştir.

Dr. Beck’in ve pek çok akademisyenin çalışmalarında temel olarak kullandığı “Spiral Dinamikler” modelinin ana hatları aşağıdadır.

Modelin temelinde “mim (meme)” kavramı yatmaktadır. İlk kez biyolog Richard Dawkins tarafından ortaya atılan mim kavramı, kültürel gelişim ve aktarımın temel birimini ifade ediyor. Genler nasıl insanda biyolojik devamlılığı sağlıyorsa, mimler de toplumda kültürel devamlılığı sağlamaktadır. Mimleri toplumların veya bireylerin hafızalarına ve kolektif şuurlarına kayıtlı olan kültürel DNA kodları olarak tanımlayabiliriz.

İnsanların kolektif şuuru, yetenekleri, değerleri ve görüşlerinin bileşkesi olarak ifade edebileceğimiz bu DNA kodları kendi içerisinde çok önemli ve kritik şifreler barındırmaktadır. Toplumsal hafızanın sembolleri ve taşıyıcıları sayılan mimler kâh şarkılar, kâh giysiler, kâh moda, kâh müzik, kâh yemek aracılığıyla kodlanmakta, şifreleniyor ve içinde yaşanan ortamı ve çağı yansıtmaktadır. Mimleri, toplumun temel değer sistemleri ve örgütleyici prensipleri olarak da düşünebiliriz.

Mimler, insanların ve toplumların problem çözme ve adaptasyon yetenekleri ile paralel olarak yaşanan belli bir devrin ve ortamın içerisinde gelişip değişmektedir. Genler, virüsler, bakteriler, yazılımlar veya uçan kuş türleri gibi memler de evrendeki temel değişim ve gelişim ilkesine uygun olarak hareket ediyor, dinamik olarak yoğrulmakta ve evrilmektedir.

Mimler zamanla esnek, kompleks, dinamik, holistik, kaotik özellikler gösterebilmekte ve hızla değişebilmektedir. Bu nonlineer dinamikler yüzünden mimler spiraller şeklinde ele alınmaktadır. Her mim bir önceki mimi de kendi içine alarak, daha da büyümekte ve sentez şeklinde ilerlemektedir. Böylece mimler, spiral büyüdükçe daha çok boyutlu, daha bütüncül ve daha kompleks hale gelmektedir.

1.Bej Mim: İçgüdüsel, Doğal, Hayvani, Fiziksel, Hayatta Kalma Mimi – 100 bin yıl

2.Mor Mim: Sihirli, Mistik, Kabileci, Toplulukçu, Töreci Mim – 50 bin yıl

3.Kırmızı Mim: Egosentrik, Çıkarcı, Bireyci, Benmerkezci Mim – 10 bin yıl

4.Mavi Mim: Otoriter, Amaçlı, Düzenli, İnançlı, Muhafazakâr, Hiyerarşik Mim – 5000 yıl

5.Turuncu Mim: Stratejik, Kapitalist, Başarma ve İlerleme Odaklı Mim – 300 yıl

6.Yeşil Mim: Eşitlikçi, Toplumcu, Çevreci, Hümanist, Sosyal Mim – 150 yıl

7.Sarı Mim: Sistemci, Kaotik, Kompleks, Dinamik Mim – 50 yıl

8.Türkuaz Mim: Küresel, Bütüncül, Global, Entegre Mim – 30 yıl

Spiral Dinamikler, karmaşıklığın kodlarını anlamak ve dönüştürmek için bize, muhteşem bir yol haritası sunuyor.

Değişim ve karmaşıklık yönetimi ile ilgileniyorsanız, profesyonel koçluk yapıyorsanız, ValueMatch Spiral Dinamikler Türkiye Temsilcisi iş ortağımız Social-I‘ın Spiral Dinamikler I ve II eğitimlerini alabilir, siz de bir Spiral Dinamikler Uygulayıcısı olabilirsiniz.