Z_kusagi

Koçluk Bakış Açısıyla Z Kuşağını Anlamak/Şenay Zuhur

Profesyonel koçluk yolculuğumun kişisel ve ruhsal gelişimime artı değerler kattığını söyleyebilirim. Bu yolculuğu, öğrendiklerimi kendi deneyimlerimle harmanlayabildiğim keşif dolu bir yolculuk olarak görüyorum.

Koçluk bireylerin kişisel dönüşüm yolculuğunu destekleyen anlamlı ve profesyonel bir dokunuştur. Koçluk bakış açısıyla kişi kendi öz benliğiyle beraber, başkalarının da gerçek dünyasıyla buluşur. En nadide değerleri yeni yeniden keşfeder. Beraberinde kendine ve bütüne değerli katkılar sağlar. Benden bize anlamlı bir yolculuktur koçluk. Anlamak için dinlemek ve koşulsuz kabul etmektir koçluk.

Bu yazımda siz değerli okuyucularımı, koçluk bakış açısıyla Z kuşağının dünyasına bir yolculuğa çıkarmayı arzuladım. Hepinizin bildiği üzere son dönemlerde sıkça konuşulan, hakkında fikir yürütülen ve araştırmalara konu olan bir kuşak Z kuşağı. Doğum yılları 1996 ila 2010 yılları arası olan bu kuşak, Y kuşağı sonrası gelen ve Alfa kuşağı öncesinde yerini alan dijital çağın muhteşem kuşağı. Hatırı sayılır özellikleriyle tanınması gereken ve koçluk bakış açısıyla da ayna tutulması gereken bir kuşak olduğunu düşünüyorum, bu muhteşem kristal kuşağın değerli mensuplarını.

Z Kuşağının Dikkat Çeken Özellikleri

Kristal kuşak, medya kuşağı, yeni sessiz kuşak ve dijital yerliler gibi nitelendirmelerle de anılan Z kuşağı, henüz iş dünyasında yerini almış değildir. Bu kuşak günümüz dünyasında ilerleyen teknolojik değişimlerin ve tüketim çılgınlığının içinde doğup büyümektedir.

Z kuşağının en belirgin özelliği bireyselliklerine olan düşkünlüğüdür. Kendi başlarına yaşama eğilimlerinden dolayı “Yeni Sessiz Kuşak” nitelendirmesini de alırlar. Dijital çağın hızla ilerleyen teknolojik gelişimleri, bu kuşağın mensuplarının iletişim şeklini derinden etkilemiştir. Genellikle sosyal ağlar üzerinden hızlı ve uzaktan iletişim kurmayı yeğleyen, bu nedenle de fiziksel olarak yalnız kalan ya da yalnızlığı özellikle tercih eden bir kuşaktır.

Sorgulayan, çabuk sıkılabilen, genellikle dijital yaşamı tercih eden Z kuşağı için teknoloji ve teknolojinin tüm nimetleri yaşamlarının merkezinde önemli rol oynar. Eğitim, iletişim, alışveriş ve eğlence gibi birçok konuda teknolojiyi yaşamlarına entegre eder onlar. Bir önceki kuşaklar teknolojiyle yaşamlarını uyumlama çabasındayken, bu kuşak teknolojiyle adeta keyifle dans eder görünür. Bu nedenle “Dijital Yerliler” olarak da nitelendirilmiş bir kuşaktır Z kuşağı. Çok küçük yaşlardan itibaren Ipad ve cep telefonları neredeyse bu kuşağın vazgeçilmez oyuncakları olmuştur denilebilir.

Teknolojiye hakimiyetleri bu kuşağın mensuplarının haberleşme hızını, geniş kitlelerle etkileşimini ve duyarlılıkları ölçüsünde sosyal sorumluluk projelerine ilgilerini de etkiler. Online eğitimler, online sohbetler, online kitap okuma, farklı dijital eğlence aktiviteleri ya da her türlü online alışveriş bu kuşağın tercihi olarak görülür.

Z Kuşağının Sorunlarına Araştırmalar Rehberliğinde Bir Bakış

Günümüz koşullarında yaşanan birçok global sorun, elbette yarattığı belirsizlik nedeniyle genç kuşakların geleceğe yönelik kaygılarını etkiler niteliktedir. Özellikle Y ve Z kuşağı mensupları eşitlik değerlerinin öne çıktığı, daha sürdürülebilir bir dünya için değişime öncülük edecek stratejik önemdedir.

Dünyanın önde gelen profesyonel danışmanlık şirketlerinden biri olan Deloitte tarafından gerçekleştirilmiş olan, “2021 Y ve Z Kuşağı Araştırması” bize önemli veriler sunar.  Bu araştırma dünya geneli 45 ülkeden katılımla, Y kuşağından 14.655 ila Z kuşağından 8.273 olmak üzere toplamda 22.928 katılımcıyla gerçekleştirilmiş geniş ölçekli bir çalışmadır. Araştırmada Y kuşağından katılımcılar 1983 ila 1994 arası doğanlar, Z kuşağındaki katılımcılar ise 1995 ila 2003 arası doğanlar arasında yer alır.

Y kuşağı ile birlikte Z kuşağının çalışmaya katılımıyla elde edilmiş araştırma bulguları neticesinde, ortaya koyulan küresel görüşler ise şunlardır:

  • Her iki kuşak için de çevresel sorunlar ve iklim değişikliği en önemli endişeler arasında görülüyor.
  • Hem Y kuşağının hem de Z kuşağının gelir eşitsizliği ve işsizlik kaygıları öncelikli kaygıları şeklinde öne çıkıyor.
  • Finansal sorunlar, ailevi refah düzeyi ve iş yaşamıyla ilgili gelecek kaygısı her iki kuşak için de yüksek stres düzeyine neden oluyor.
  • Her iki kuşak tarafından da işyerlerinde var olan yaygın stres ve kaygıya yönelik, işverenlerin zihinsel sağlığı destekleme çabaları yetersiz görülüyor.
  • Her iki kuşak için de işe bağlılıkla ilgili sorunlar görülüyor.

Z Kuşağına Koçluk Yapmak

Koçluk, kişileri gelecekteki hedeflerine taşıyan mükemmel bir araçtır. Hedeflerine giden yolculuklarında koçluk desteği alan kişilerin, zihinlerinde yaratıcı fikirler ve farkındalıklar tetiklenir. Potansiyellerini koçluk desteğiyle keşfeden kişiler, yaşamlarına yönelik farklı bakış açıları kazanır. Koçlukla kariyer yaşamına yönelik hedefler netleştirilerek, kariyer yönetiminde stratejik planlamalarda başarı şansı ve iş doyumu arttırılır.

Yakın zamanda kariyer yaşamına hazırlık yapan Z kuşağına mensup üniversiteli gençlerle yürüttüğüm bir projeden çok keyif aldığımı söyleyebilirim. Z kuşağından danışanlarımla kariyer koçluğu sürecinde, bu gençlerin iş birlikçi yaklaşımları ve sürece sorumluluk duyguları bende hayranlık uyandırdı adeta. Uyum yetenekleri, eleştirel ve meraklı düşünce yapıları, yüksek farkındalık ve esneklik düzeyleri, yaratıcı fikirleri, teknolojiye olan merakları, gelişim arzuları ve cesaretleri bu kuşağın dikkatimi çeken başlıca özellikleri oldu.

Pandemi nedeniyle online yürüttüğüm koçluk görüşmelerimde, Z kuşağının teknolojik iletişime hakimiyetleriyle sürecin sorunsuz ilerlemesine şaşırmadığımı satırlarıma not düşebilirim. Her biriyle iyi bir uyumla gerçekleştirdiğim hızlı iletişimin, X kuşağından biri olarak benim hayatıma da ayrı bir enerji kattığını belirtmeden geçemem.

Z kuşağından danışanlarımla koçluk süreci kendi tadında ve farklı keşiflerle dolu, keyifli bir yolculuk elbette. Koçluk deneyimlerimle fark ettiğim, bu kuşaktan danışanlarımın kariyer yaşamına yönelik hedeflerinde başlıca ortak noktalar şunlar oldu:

  • Sevdiği işi yapabilmek ve işinden keyif almak
  • İş yaşamında özgünlüğünü ve yaratıcılığını ortaya koyabilmek
  • İş yaşam dengesini kesinlikle koruyabilmek
  • İş hayatında doğru anlaşılmak ve kendini ifade edebilmek
  • Başkalarının kendilerine çözüm odaklı yaklaşım sergilemesi
  • İşsizlik sorunu kesinlikle yaşamamak
  • Bireysel ve mesleki gelişimlerini sürdürebilmek
  • İş yaşamında en asgari düzeyde stres yaşamak ve mümkünse hiç yaşamamak
  • İş ve sosyal yaşamında daima mutlu olmak
  • Yaşama kendilerinden anlam katmak

Koçluk bakış açısıyla Z kuşağını anlamak için onlara doğru soruları sormak önemli elbette. Koçlukta sorular keşif dolu kapılar aralar kişinin öz benliğine. Samimiyetle anlamak için her insanı, öz benliğine giden yoldan usulca geçmek gerek. Soruların sihirli bir gücü vardır. Önemli olan doğru yerde, yerinde ve güçlü soruları anlamak istediğiniz kişiye sorabilmektir.

Z kuşağını anlamak için de onlara doğru soruları sormak gerek diyebilirim. Koçluk bakışıyla ve etkili sorularla; Z kuşağının güçlü yönleri, değerleri, yaşam vizyonları, engelleyici inançları, motivasyon kaynakları ve yaratıcı potansiyelleri keşfedilebilir. Yeter ki anlamak isteyelim onları.

Z kuşağının gizemli dünyasını anlayarak ve onların potansiyellerinden faydalanarak, bugünümüzde ve geleceğimizde nice değişimlere kapı aralayabiliriz belki de. Anlamak onlara ve kendimize verebileceğimiz en değerli hediyedir.

 

Şenay Zuhur

Uzman Diyabet Hemşiresi, Bütünsel Gelişim Koçu, MBA

Anahtar Kelimeler: Z kuşağı, Y kuşağı, kristal kuşak, koçluk, profesyonel koçluk, kariyer koçluğu, Deloitte

 

Kaynaklar

  1. Strauss, W. & Howe, N., (1991), Generations: The History of America‟s Future, 1584 to 2069, Perennial, New York, pp. 335-336.
  2. Çelik H. (2020).Cam Tavan Algısının Farklı Kuşaklar Açısından Değerlendirilmesi X, Y ve Z Kuşakları ile Bir Çalışma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/human-capital/Deloitte-Millennial-Survey-2021-Turkey-Report.pdf Erişim Tarihi: 25.07.2021