Aleksitimiya/Duygu Bozukluğu/İsimlendirememe

Duygu donukluğu, duygu renksizliği, duygularından bahsedememe gibi durumlar etrafımızdaki bazı insanlarda gözlemlediğimiz durumlar olabilir. Kendimizde bu durum varsa bunu kendimizin fark etmesi mümkün değildir. Bu kişiler duyguyu hissederler ancak onu isimlendiremedikleri için tepki veremezler. ‘Mesela içlerinin pır pır ettiğinden, çarpıntıdan, terlemeden, baş dönmesinden söz edebilirler ancak bunu kaygı diye adlandıramazlar” (Goleman, 1996-Duygusal Zeka) Bu insanların IQ düzeylerinin yüksek olması ancak sosyal zeka düzeylerinin epey aşağıda olduğu anlamına gelir.Bu tür insanlar mekanik, analitik işlerde (IQ) çok başarılı olmalarına karşın sosyal yaşamda (EQ) başarısız olurlar. Duygusal zekanın temel becerilerinden biri olan ”özfarkındalık”tan yoksun olduklarından hayat zor geçer.

Evliliklerde çiftlerden biri duygularını ifade edemiyor, eşin duygusal çabalarına karşılık veremiyorsa ciddi sıkıntılar yaşanabiliyor. Eşine karşı derin sevgi duygusu beslese de sevgi duygusunu tanımadığı, bilmediği için bunu dile getiremeyebiliyorlar. Ya da kurumlarda çalışan, geçimsiz diye nitelendirilen insanlar da bu gruba dahil olabilirler.

Bu tür insanlar nadiren ağlarlar fakat neden ağladıkları sorulduğunda cevap veremezler. Yani hissederler ancak kelimelerle adlandıramazlar. Sosyal ortamlarda anlaşılamadıkları için de hayatları yolunda gitmeyebilir. Çoğu zaman da onları fiziksel sağlık sorunlardan yakınma ile karşı karşıya getirir.Duygusal acıyı, fiziksel acı sanma durumu…

Beyindeki limbik sisteme gelen dış uyaranlar sinirler yoluyla limbik sistemden düşünen beyin olan frontal kortekse gider. Aynı anda da talamus denilen duygu merkezine gider. Düşünen beyin tepki vermek için talamustan gelen sinyali bekler.Ancak talamus sinyal gönderir ve düşünen beyin ilgili kaslara emir vererek tepkimizi ortaya cıkarır. İşte Aleksitimiklerde talamus ile frontal korteks arasındaki bağ güçlü olmadığından düşünen beyin duyguyu tarif edemiyor. Tıpkı robotlar gibi. Şu günlerde robotlara bile duygu transfer edilmeye calısılan günümüz tıbbında bu duruma bir çare bulunabilmiş değil. Ya da ben yaptığım araştırmalarda göremedim. Örneğin; sevdiğiniz ve uzun zamandır görmediğiniz birini gördünüz. Şaşırmanız ya da sevinmeniz gerekir. Uyaran görmek, tepkide şaşırmak ya da sevinmek olur. Tepki yoksa durum yukarıda anlattığım sorun sebebi iledir.

Aleksitimiyanın ileri düzeyde olmadığı insanlar çoğunluktadır.‘İleri düzeyde olmamaları’ Bu bize umut veriyor. EQ seviyesi geliştirilip yükseltilebilir. Kendilerinin ya da yakınlarının farkında olarak gerekli girişimlerde bulunması şarttır.

Sevgiyle kalın…

23.02.2021

Işıl Büçkün, PCC, Bütünsel Gelişim Koçu

1974 doğumlu olup İstanbul Üniversitesi iktisat fakültesi mezunuyum. 20 yıl mali müşavirlik yaptıktan sonra tesadüfen koçlukla tanıştım. Hala mali danışmanlığa devam ediyorum.
Koçluk ile tanışmam 4 yıl öncesine dayanıyor. Önce kendi hayatıma uyguladım sonra başkalarına…Koçluğu iletişim dili olarak kullandım önce, sonra mesleğim oldu. Altınbaş üniversitesi yönetici koçluğu ve mentorluk yüksek lisansımın ardından ID Coaching’de aldığım eğitimler sonunda PCC ünvanımı aldım. Yönetici koçluğu ve mentorluk, kariyer koçluğu ağırlıkta olan çalışma alanlarım. Aynı zamanda performans koçluğu ile destekli iç dinamiklerin dengeli dönüşümü adı altında eğitimler de vermekteyim.