Ceviz Ağacından Yönetim Dersleri

Çalışma odamın penceresinden baktığımda çok sayıda kedinin merakla bahçedeki ceviz ağacının dibine toplandığını gördüm. Bahçede başka ağaçlar da vardı ama diğerlerinden gövdesi daha kalın ve boyu daha uzun olan sadece bu ağaç kedilerin merak konusuydu. Ben de meraklandım. Bahçeye çıktım.

Birkaç gün önce saatteki hızı 60 kilometreyi bulan bir fırtınadan sonra ceviz ağacının köklerinin oynadığını farkettim. Rüzgar meltem hızında esiyordu ama ceviz ağacı sallanmaya devam ediyordu.

Bir sure önce bir çay bahçesinde ağacın devrilmesiyle yaşamını yitiren kadınlar geldi aklıma. Paniğe kapıldım. Belediyeden yardım istedim. Kimse gelmedi, ziraat mühendisi arkadaşıma sordum: Bana ya bu ağacın kesilmesi ya budanması ya da çelik halatlarla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Bu durum beni bir kez daha sistemlerin yaşamı konusuna götürdü.

Bu ağaç rüzgarla savrulan bir tohumun taşlık bir arazide yaşama tutunmasıyla kendiliğinden ortaya çıkmış ve 40 yılda olabildiğince büyümüştü. Eskiden ülkemizde kasırgalar, hortumlar görülmezdi ancak büyük çaplı iklim değişmeleri bizi bu afetlerle tanıştırdı. Cevizin kökü taşlık arazide fazla gelişememişti, rüzgar da çok sert esince kökleriyle sallanmaya başlamıştı.

Aklıma 2000 ‘ li yıllardaki küresel krizlere dayanamayıp tarih olan 40 yıllık işletmeler geldi. Bir girişimci ruhun enerjisiyle yaşama bağlanan bu işletmeler, kök sistemleri yetersiz olduğu için sert rüzgarlara dayanamamışlardı. Herşey hızla değişiyor. İklimde olduğu gibi ekonomide de artık daha fazla kasırga yaşayacağız . Derhal yaşamsal sistemlerimizi gözden geçirmeye ihtiyacımız var. Kök sistemimiz mevcut gövdeyi taşıyamazsa üç ihtimalimiz var: Ya işletmemizi gözden çıkaracağız, ya budayacağız ya da çelik halatlarla orada tutacağız.

Yaşayan Sistemler, “en zayıf halkamız kadar güçlüyüz” esasına göre çalışır. Gövdeye, meyvelere bakıp da “bana birşey olmaz “deyip görmezden geldiğimiz semptomlar, sert bir fırtınayla sistemimizin celladı oluverir. Bu gerçek mikrodan makroya tüm sistemler için geçerli. İşletmeler çok büyük yatırımlar yaparak yeni sistemler kuruyorlar. Peki bu sistemler hangi ortamda çalışır ve işletmeye değer yaratabilir?

Gelecek makalenin konusu bu soruların evrensel bilgeliğin ışığında irdelenmesi olacak, Evrenin bilgeliğinden daha çok yararlanmamız dileğiyle…

Hatice Yıldıran

PCC, MBA, Koçluk Eğitmeni

ID Coaching International